De gigantische veerboot die naar gefrituurde snacks rook, geselde zeehonden uit de Noordzee. De eilandjongens wisten verbazend snel contact te leggen met import-leeftijdgenoten. De donkere nachten en schaarse cafés maakten je waarschijnlijk behendig en weinig kieskeurig. Aangemoedigd door de ontluikende kruisbestuivingen besloot ik een blondine aan te spreken. Ze zat al een uur naar buiten te staren. Haar ogen lagen diep en droevig. Ik bood haar een kop koffie aan. Ze schrok, sloeg af en op de vlucht. Letterlijk, ze holde het dek af. Even was ik bang dat we een springer aan boord hadden. Had ik als vastelander een gruwelijke culturele faux pas begaan? Ik checkte mijn gulp. Fatsoenlijk dichtgeknoopt. Dat kon het niet zijn.

Bij het aan wal gaan zag ik haar niet meer. Ik volgde een paar dagen het regionale nieuws maar er kwam geen prachtig doch ontzield lichaam bovendrijven. Ondertussen waren de stranden witbesneeuwd en verlaten, de zee als rollend graniet. Ik ging op de top van een duin staan, zag het wolkendek op me afdeinzen, voelde iets nietzscheaans. Ik had zin in dure beloftes maar kon niets verzinnen. ’s Nachts hoorde je alleen het dichtklappen van vossenvallen. Een invasieve exoot die hier niets te zoeken had.

In een café zat een eilander die heel hard zijn best gedaan om er als een eilander uit te zien. Rubberen laarzen, een witte zeehondensnor als twee bollen wol op zijn roodbeaderde wangen geplakt. Hij bood mij iets plaatselijks aan. Uit antropologische overwegingen zei ik ja.

Misschien sijpelden mijn zorgen naar buiten maar de man begon te praten over de dood op het eiland. Hoewel het eiland nog geen 1200 inwoners telt, is het van allerlei soort bedrijven voorzien. Behalve een begrafenisondernemer. Er is wel een commissie voor de overledenen. Wanneer een eilander heengaat, wordt de commissie op de hoogte gesteld die regelingen treft. Iedere gesneefde krijgt een rouwstoet door de hoofdstraat. Fietsers moeten dan afstappen, winkeliers wordt gevraagd geen waar buiten te stallen en de lichten te doven. Vooral die donkere etalages ontroerden me. Je gaat niet met afgeprijsde krakelingen leuren als het enige van waarde verloren is gegaan.

Op de boot terug sprak ik uit voorzorg niemand aan. Ik was ook wat misselijk van de kruidenbitter van de dag ervoor. Misschien had ik er ook gewoon niets te zoeken.

Afbeelding: Het schild van Vlieland

Het waren lange gangen van een grimmig soort Versailles. Ik werd achternagezeten door een schim met een pistool. Af en toe verwondden de kogels me maar zonder me te doden.

 Toen ik mijn ogen opende, bleef ik de droge knallen horen. Ik keek uit mijn slaapkamerraam. Op een straathoek liet een dikkige jongen van een jaar of tien voetzoekers knallen. Hij was alleen en keek triest. Een half uur later stopte hij ermee en wandelde weg.

 Al een paar weken lang dreun ik op onregelmatige tijdstippen mijn bed uit. Ik woon in een lange en hoge winkelstraat. Wat ik mis aan autogeraas, wordt gecompenseerd door dronken tieners die hun nachtelijk gezang en urinegeklater heerlijk vinden weerschallen tussen de rolluiken. Als het einde van het jaar in zicht is, bewapenen ze zich met gillende keukenmeiden, Romeinse kaarsen, strijkers, lawinepijlen, zevenklappers en Chinese vlinders. Hoewel er een verbod op is, schrikt stilteminnnend Nederland zich in de maand voor Oud en Nieuw voortdurend het leplazerus.

En dus slaan ze terug met ‘je bent een rund als je met vuurwerk stunt’-slogans en dito filmpjes en foto’s. Omdat het meeste illegale vuurwerk in België -daar nooit verboden wegens te weinig animo- wordt aangeschaft, is er sinds tekort een nogal, aparte campagne die zich specifiek daarop richt. Het aantal verloren vingers en ogen daalde gestaag in de laatste jaren.

Maar volgens de wet van behoud van ellende, kwam er andere narigheid. Het aantal in brand gestoken auto’s en scholen blijft maar toenemen. Burgemeesters eisen en kregen snelrecht, delen van de stad worden preventief tot rampgebied verklaard. Elk jaar krijgen de burgers een brief in de bus dat het vernietigen van andermans spullen zoals wegdek, voordeuren of eengezinswoningen toch echt niet de bedoeling is.

Of het veel uithaalt, betwijfel ik. Een buurman die verleden jaar zijn kerstboom in de hens stak vlak bij een nogal zenuwachtige ogende Peugeot, zei me bij die gelegenheid: ‘Ach, een gezellig fikkie hoort er toch gewoon bij op zo’n avond.’

Dus, tot nader order, een goed uiteinde!

Weinig mensen associëren Amerikanen – die herauten van de beeldcultuur – met woorden. Toch staan teksten hier centraal. In de politiek gaat geen dag voorbij zonder te verwijzen naar beroemde toespraken van illustere voorgangers. En op 4 juli is dat nog veel meer het geval, want dan wordt herdacht hoe op die dag in 1776 de Declaration of Independence werd ondertekend. In de National Archives, waar het origineel wordt bewaard, wordt die tekst elk jaar opnieuw voorgelezen en daar komt veel volk naar kijken.

Als hoofdstad is Washington uiteraard het centrum van het gefeest. De Mall, het centrale grasveld tussen het parlement en het Washington Monument, is the place to be. Al die met vlaggetjes getooide Amerikanen en ook opvallend veel toeristen komen daar samen om te eten, te drinken en in het gras te liggen.

Net als in alle overheidsgebouwen en musea moet je ook hier eerst door de beveiliging. Vervolgens: religieuze gezangen van Amish. En dan, toch wel opvallend in dit land van vleeseters, promostands voor vegetarisme – onderdeel van een informatiecampagne over Oosterse wijsheden en leefgewoonten. De met kralen omhangen Aziatische promojongen is perfect geïntegreerd in Amerika: ‘Would you like to medidate, for seven minutes‘.

Maar zelfs die tijd hebben we niet, want we moeten natuurlijk dringend in het gras gaan liggen met een megabeker cola, waarop, voor de gelegenheid, de patriottische en ecologische boodschap 1 zijn. Vandaag redden we het land door onze wegwerpbekers in de afvalbakken te werpen.

Die bakken staan handig opgesteld, onderweg naar de tenten waar de cultuurdragers van het onvolprezen Smithsonian Institution hun jaarlijkse Folklife Festival houden. Gratis, alweer. Onder meer Texas staat centraal in deze editie en dus komen erg feestelijke TexMex en Western Swing ons tegemoet gewaaid. Nooit van gehoord, al klinken ze zo vertrouwd als de Boswell Sisters en Andrew Sisters – de Quebe Sisters: engelachtige samenzang, opzwepend gefiddle en een scheutje swingjazz. Oud en jong op de houten dansvloer. Halleluja.

Nog meer redenen om de Heer te prijzen in de volgende tent. The Original Soul Invaders hebben geen eigen website, maar wel de meest oogverblindende overhemden die vandaag nog op de markt zijn. Maar bovenal: wat een stemmen! Ik wist niet dat er na Bobby Womack nog soulzangers van deze orde waren opgestaan. Een mix van gospel en jaren60-soul in een godlovende improvisatie van een klein half uur die de leadzanger dusdanig uitputte dat hij hulp nodig had van een jonge rapper uit de zaal.

Daarna was het de beurt aan de grote Guy Clark – minder bekend dan Johnny Cash, Ricky Skaggs en Lyle Lovett, al namen ze allemaal songs van hem op. De singer-songwriter was nog herstellend van een beenbreuk en stond wat wankel op het podium, maar zijn songs en grapjes leden er allerminst onder. ‘We have no setlist. We have no agenda. We have no clue. But we have no fear’.

Iets over negen begon dan het vuurwerk. Beslist niet horizontaal (zoals bij Antwerpen 93), maar, nu ja, Amerikaans in zijn kwantiteit. Live op de televisie en zelfs The Washington Post drukt de volgende dag een grote vuurwerkfoto af op de eerste pagina, maar achteraf gezien was de apotheose misschien toch het minst memorabele onderdeel van de dag.