Eerst en vooral was er de fameuze kunstroof van mei jongstleden. U heeft ongetwijfeld gehoord van de diefstal van schilderijen van onder meer Matisse en Picasso – de buit had een totale waarde van 100 miljoen Euro. De dieven hadden niet meer gedaan dan een ruitje ingeslagen, en waren zo met een hoop topwerken aan de haal gegaan. Heel Parijs stond op z’n kop: hoe kon zo’n museum zo karig beveiligd zijn?

Dan was er in oktober de fameuze rel rond de controversiële tentoonstelling van Larry Clark ( Kids ooit helemaal uitgekeken?). Het is de eerste keer sinds het stemmen van de wet rond de “protection d’enfance” van 2007 dat ze ook effectief werd toegepast. La mairie de Paris vond de foto’s té choquerend en legde een toegangsverbod voor minderjarigen op. Opnieuw stond héél de stad op z’n kop. Iedereen schreeuwde z’n mening uit.  De groenen vonden het niet kunnen dat kunst gecensureerd werd, de burgemeester vond het ongehoord dat de brave kinderzieltjes aan dergelijke verderfelijke pornografie zouden worden blootgesteld.  De controverse in het midden gelaten, Clark genoot van de aandacht en de hetze joeg het bezoekersaantal flink de hoogte in. Wie wil nu niet naar iets gaan kijken wat eigenlijk niet mag gezien worden?

Ook mijn nieuwsgierigheid was geprikkeld. Ik heb weinig zin noch de pretentie om me hier voor of tegen die leeftijdsbeperking uit te spreken, maar ik moet eerlijk toegeven dat ik ook wel wat gechoqueerd was en zelf geen kinderen zou meenemen. Het is niet zozeer de pornografische tint van de fotografie, maar eerder het drugsgebruik en hopeloosheid van die lost generation die me van m’n stuk bracht. Ik denk niet dat de bezoeker schrikt van een piemel, maar wel van de combinatie van naalden, seks, wapens en baby’s die blijkbaar omnipresent waren bij die gefotografeerde adolescenten.

Maar er is in het MAM ook de nieuwe Basquiat tentoonstelling.  Het museum toont de tot nu toe grootste collectie in Frankrijk van dit enfant terrible van de New Yorkse kunstscène. Een heerlijke overzichtstentoonstelling van z’n vroege graffitikunst tot de samenwerking met Warhol op het einde van z’n leven. Er staan dezer dagen (urenlange) wachtrijen die zeker niet moeten onderdoen voor die van de meer populaire Parijse musea.  Basquiat en Clark  zijn hoe dan ook twee tentoonstellingen die meer dan de moeite waard zijn om te bezoeken.

Als klap op de vuurpijl werd vorige week ontdekt dat één van de werken van Basquiat beschadigd was, waarschijnlijk de schuld van een recente bezoeker. En jawel, de zoveelste mediastorm was een feit. Het bezoekersaantal wordt ongetwijfeld nog maar eens verdubbeld!

Rimbaud, de illustere poëet die op z’n 17de al z’n magnum opus schreef en na een tumultueuze relatie met die andere grote uit de Franse literatuur, Verlaine, een anoniem bestaan als wereldreiziger ging leiden tot z’n prille dood op 37 jarige leeftijd.

Van Picasso tot Patti Smith, Rimbaud, inspireert sinds jaar en dag artiesten in elke genre.

Tot nu toe waren er slechts enkele foto’s van de meester beschikbaar: een schimachtige foto van vlak voor z’n dood, en een foto waarin Carjat hem vereeuwigde op 17-jarige leeftijd. Het beeld dat in het collectieve geheugen gegrift staat, is die onscherpe foto van een mooie jongeling, die ietwat verdwaasd van de camera wegkijkt. Een beeld dat eindeloos geromantiseerd en geportretteerd is in schilderijen en sculpturen, in strips en graffiti.

De nieuwe foto van Rimbaud op volwassen leeftijd doorbreekt de mythe rond de man, zorgt voor uitgebreide coverage in de pers en duizenden extra bezoekers op het Salon.

Toeval of niet, voor de poëtische zielen onder ons loopt er momenteel een kleine maar fijne expo, in de rue Mahler in de Marais (naast één van de underground winkels van l’Eclaireur). De tentoonstelling geeft een mooi overzicht van hoe de icoon verweven is in allerlei kunstvormen én hoe gecommercialiseerd de man en z’n beeltenis is.

Rimbauds meest bejubelde gedicht, Le Bateau Ivre (het dronken schip), handelt over een schip dat geteisterd wordt in een storm. Het motto van Parijs, Fluctuat nec Mergitur, wat zoveel betekent als “Het wordt heen en weer gegooid door de golven maar zinkt niet”, sluit prachtig aan bij deze parel van de Franse literatuur. Reden te meer om in tijden van politiek en economisch tumult Rimbauds werk te gaan herlezen.

Voor het eerst sinds het overlijden van het enfant terrible van de Franse mode, is er in het Petit Palais een overzichtstentoonstelling van het leven en werk van Yves Saint Laurent, georganiseerd door z’n levens- en business partner Pierre Bergé. De tentoonstelling geeft op fabuleuze wijze een overzicht van de 40 jarige carrière van Saint Laurent aan de hand van ruim 300 kledingsstukken en een uitgebreid assortiment tekeningen en beeldmateriaal. Wat niet wordt vermeld, is dat ondanks de rijkdom van archieven en de grandeur van de tentoonstelling het moderne YSL al jaren verlies maakt.

Ook Hermes , één van de laatst echte maisons dat nog niet in handen is van een luxe conglomeraat, trekt de expositietoer op. In het fabelachtige Institut du Monde Arabe , ontworpen door Jean Nouvel, toont ook dit lederwarenhuis waar het z’n inspiratie haalt.

En dan is er die andere luxe koning die Parijs al een week in z’n ban houdt. Geen Fransman deze keer, maar het ultieme Amerikaanse succesicoon, Ralph Lauren.

Nadat de zeventiger vorige donderdag door Sarkozy de Legion d’Honneur opgespeld kreeg en hij alle voorpagina’s van de Franse pers haalde, opende hij ’s avonds op de Rive Gauche z’n grootste Europese winkel. Met de aanwezigheid van het quasi voltallige Franse cinemawereldje (inclusief usual suspects als Deneuve en Depardieu) leek het festival van Cannes zich voor één avond op de Boulevard de Saint Germain af te spelen.

Persoonlijk ben ik een discrete Ralph Lauren liefhebber en het resultaat mag gezien worden. De 5 verdiepingen tellende winkel is een oud rococo hotel gelegen vlakbij het legendarische Café de Flore (het hoofdkwartier van existentialisten als Sartre en De Beauvoir). Na 4 jaar restauratie is het in alle glorie herrezen, met weliswaar een heel andere bestemming. De opgefriste gevel is alleszins een aanwinst voor het quartier des artistes.

Dat het luxe geweld nu maar wat gaat liggen, zodat de echte Parijse lente kan losbarsten.

Onze belgitude is misschien wel Europa’s best bewaarde geheim. We bekleden heel wat internationale topposities, maar geen kat die weet dat het Belgen zijn. Die nationale bescheidenheid doet me bij m’n Franse vrienden dan ook de das om. Ze vinden ons sympathiek en schattig, maar voelen zich meteen bevestigd in hun Franse superioriteit.

Toch zijn zelfs de trotse Fransen inmiddels het noorden kwijt omtrent hun eigen identiteit. Sarkozy lanceerde een tijd geleden het ‘debat over de nationale identiteit’, met als kernvraag: “Wat betekent het om Frans te zijn?”

In een poging om de Fransen te verenigen rond de nationale identiteit (en z’n eigen populariteit op te krikken) worden over het hele land debatten georganiseerd. De conclusies worden deze week bekend gemaakt en zouden moeten leiden tot een gemeenschappelijke visie op de moderne Franse identiteit. Het debat is de laatste maanden echter compleet ontspoord in een racistisch getint discours (ook in de hoogste politieke kringen) dat eigenlijk alleen nog maar over immigratie gaat. Het blijkt de Fransen meer te verdelen dan te verenigen, met als voorlopig hoogtepunt een petitie van kunstenaars en academici die ijveren voor het stilleggen van het uit de hand gelopen debat .

Deze week verschijnt hier ook de lang verwachte biopic rond Serge Gainsbourg. Frankrijks grootste culturele icoon. De cast is een bont allegaartje van oude en nieuwe Fransen, en heel wat culturele helden van de Franse 20e eeuw passeren de revue. Laetitia Casta, wiens portret model stond voor de nieuwe Marianne, vertolkt bovendien de rol van Brigitte Bardot. Een betere product placement voor de Franse nationale identiteit lijkt me moeilijk. Misschien moet Sarkozy alle Fransen een ticketje voor de film cadeau doen? Het zou alleszins helpen om het debat terug te brengen tot de essentie.