Eerst en vooral was er de fameuze kunstroof van mei jongstleden. U heeft ongetwijfeld gehoord van de diefstal van schilderijen van onder meer Matisse en Picasso – de buit had een totale waarde van 100 miljoen Euro. De dieven hadden niet meer gedaan dan een ruitje ingeslagen, en waren zo met een hoop topwerken aan de haal gegaan. Heel Parijs stond op z’n kop: hoe kon zo’n museum zo karig beveiligd zijn?

Dan was er in oktober de fameuze rel rond de controversiële tentoonstelling van Larry Clark ( Kids ooit helemaal uitgekeken?). Het is de eerste keer sinds het stemmen van de wet rond de “protection d’enfance” van 2007 dat ze ook effectief werd toegepast. La mairie de Paris vond de foto’s té choquerend en legde een toegangsverbod voor minderjarigen op. Opnieuw stond héél de stad op z’n kop. Iedereen schreeuwde z’n mening uit.  De groenen vonden het niet kunnen dat kunst gecensureerd werd, de burgemeester vond het ongehoord dat de brave kinderzieltjes aan dergelijke verderfelijke pornografie zouden worden blootgesteld.  De controverse in het midden gelaten, Clark genoot van de aandacht en de hetze joeg het bezoekersaantal flink de hoogte in. Wie wil nu niet naar iets gaan kijken wat eigenlijk niet mag gezien worden?

Ook mijn nieuwsgierigheid was geprikkeld. Ik heb weinig zin noch de pretentie om me hier voor of tegen die leeftijdsbeperking uit te spreken, maar ik moet eerlijk toegeven dat ik ook wel wat gechoqueerd was en zelf geen kinderen zou meenemen. Het is niet zozeer de pornografische tint van de fotografie, maar eerder het drugsgebruik en hopeloosheid van die lost generation die me van m’n stuk bracht. Ik denk niet dat de bezoeker schrikt van een piemel, maar wel van de combinatie van naalden, seks, wapens en baby’s die blijkbaar omnipresent waren bij die gefotografeerde adolescenten.

Maar er is in het MAM ook de nieuwe Basquiat tentoonstelling.  Het museum toont de tot nu toe grootste collectie in Frankrijk van dit enfant terrible van de New Yorkse kunstscène. Een heerlijke overzichtstentoonstelling van z’n vroege graffitikunst tot de samenwerking met Warhol op het einde van z’n leven. Er staan dezer dagen (urenlange) wachtrijen die zeker niet moeten onderdoen voor die van de meer populaire Parijse musea.  Basquiat en Clark  zijn hoe dan ook twee tentoonstellingen die meer dan de moeite waard zijn om te bezoeken.

Als klap op de vuurpijl werd vorige week ontdekt dat één van de werken van Basquiat beschadigd was, waarschijnlijk de schuld van een recente bezoeker. En jawel, de zoveelste mediastorm was een feit. Het bezoekersaantal wordt ongetwijfeld nog maar eens verdubbeld!

De ijspegels aan onze dakgoot en de sneeuw op ons balkon raken elkaar bijna. Berlijn twijfelt tussen zondagse sneeuwpret en een landerige dag rond koffietafel en televisie.Een televisie hebben we hier nog niet, anders zouden we de dag zeker afsluiten met een typisch zondagse aflevering van Tatort. Net zoals in Vlaanderen, staat de zondagavond op televisie hier vaak voor fictie van eigen bodem.

Over Tatort (dan nog liefst geaffecteerd Frans uitgesproken “Tà-tòr”) wordt in ons Vlaanderen vaak smalend gedaan en liefst denkt men dan terug aan de meest houterige afleveringen van Derrick. Maar een aflevering van Tatort is niet zomaar een krimi. Het is een televisiefilm van anderhalf uur, waar de grootste regisseurs, scenaristen en acteurs met plezier aan meewerken. Voor velen was Tatort een opstapje naar Hollywood, denk maar aan pak weg Wolfgang Petersen. Met een budget per aflevering waar de meeste filmregisseurs bij ons enkel van kunnen dromen en met voor sommige prestigieuze afleveringen een draaitijd waarin zo ongeveer een volledig seizoen van Witse ingeblikt wordt, is het maken van Tatort natuurlijk geen straf. En met 7 miljoen kijkers en uitgebreide kritische recensies van niveau in alle kranten, lijkt het alsof we nog lang zullen kunnen blijven kijken.

Wees gerust, ik houd verder geen pleidooi voor de bij ons verguisde Duitse televisie. In de metro wordt hier deze week vooral gepraat over DSDS (Deutschland sucht den Superstar of Idool in het kwadraat).

Maar soit, nog geen televisietoestel dus. En de sleeën zijn uitverkocht. Gelukkig is Jana ook tevreden met een plastic zak. Dat glijdt minstens even goed. En de sneeuwmannen worden aangekleed met de inhoud van de carnavalkist, al wordt het voor Mira al snel veel te koud. Kamiel laat het met de glimlach allemaal aan zich voorbijgaan.

Na koffie en gebak zijn de sneeuwmannen, euh, ondergesneeuwd. Op de planning stond een bezoek aan het kindermuseum, maar dat wordt verschoven naar volgende week. Het museum loopt niet weg. Maar er is zo veel dat wel wegloopt. De concerten, films, tentoonstellingen en theaterstukken die we missen, zijn onherroepelijk voorbij. Nog minder dan vroeger in Gent mogen we daarbij stilstaan omdat we hier een nog kleinere fractie van het aanbod kunnen zien. Volop kiezen en genieten van de keuze, dat is de boodschap.

Truus koos vanochtend, notoire agnost die ze is, voor een eucharistieviering in de Dom. Niet zozeer voor de neo-barokke architectuur of bij plotse hoge nood aan gebed, maar voor de opluistering door het Staats- und Domchor onder leiding van Kai-Uwe Jirka met de nadruk op de liturgische werken van Felix Mendelssohn Bartholdy. En zo werd het toch nog een bijna religieuze ervaring: door de sneeuw naar huis ploegend in het centrum van een zo goed als verlaten wereldstad waar zich 10 dagen eerder honderdduizenden mensen verzamelden om het voorbije decennium af te sluiten, met een serene stilte waarin enkel in Truus’ hoofd die zoetgevooisde mannenstemmen naklinken.

En dat heb ik gemist. De volgende keer gaan we samen en nemen we de kinderen gewoon mee. Alleen jammer dat de meeste concerten na kinderbedtijd zijn…

Gezocht wordt: een betrouwbare Berlijnse babysit voor drie schatten van kinderen. Of het wordt minstens voor één van ons toch elke week Tatort.

Maar er staat heel veel tegenover, zeker in Washington D.C. Nagenoeg de volledige ruimte tussen het parlementsgebouw en het Witte Huis – de Mall – is gevuld met nationale musea: kunst, geschiedenis, ruimte- en luchtvaart, natuur… Allemaal gratis, 364 dagen per jaar (ze sluiten enkel op Kerst). A Gift to the Nation. En daarnaast is er ook nog de buitengewone zoo (met de wereldberoemde reuzenpanda’s) en een hele reeks kleinere musea. Ook allemaal gratis. De hier al eerder vermelde en fenomenale Library of Congress: idem. Natuurlijk: mensen die er werken klagen wel eens over de budgetten waarmee ze het moeten stellen en de voortdurende dreiging van het parlement om hun toelage in te krimpen. Maar intussen straalt het hele museum- en bibliotheekcomplex rond The Capitol voor de bezoeker alleen maar rijkdom en generositeit uit.

En dan nog is er meer. Naast een van de drie gebouwen van de Library of Congress bevindt zich de Folger Shakespeare Library: de belangrijkste bibliotheek ter wereld voor onderzoek naar Shakespeare met wellicht ook de grootste collectie in verband met de Europese Renaissance buiten Engeland. Een geschenk van oliemagnaat Henry Folger. Er zijn tentoonstellingen (de wereldberoemde eerste folio van Shakespeare kun je helemaal digitaal zien, bladzijde per bladzijde, met of zonder commentaar), er is een theater, een studieruimte en, uiteraard, een welgevulde museumshop.

Zondag vierde men er de 444ste verjaardag van Shakespeare met een opendeurdag, kinderanimatie, theateropvoeringen, Renaissancemuziek en gratis taart voor iedereen. En dat waren toch al gauw zoveel mensen als de Bard kaarsen mocht uitblazen die dag. En ook dat is typisch Amerikaans: mensen met teveel geld die iets willen terugdoen voor de gemeenschap. Zoals ik al zei: wat weten zij eigenlijk van cultuur?

Weken kun je er verdwalen en jezelf nuttig bezighouden. Het museum promoot zichzelf als het meest interactieve museum ter wereld, maar aan al die gadgets ben ik niet eens toegekomen bij mijn eerste bezoek. Maar ook dat is natuurlijk veelzeggend: het museum wil een publiek aantrekken dat – zoals het gros van de jonge Amerikanen – geen kranten leest, niet naar het journaal kijkt en kennis over actualiteit in het beste geval opdoet in comedy shows als The Daily Show. En dus spelt dit museum: fun fun fun.

Kritiek op de media hoef je hier niet te verwachten, tenzij dan vermomd in het uiteraard interactieve Ethics Center waar bezoekers in een razendsnel spelletje moeten oordelen over de geschiktheid van bepaalde bronnen of foto’s. Hoe media precies werken – de hele machinerie van schrijven tot satellietverbinding, van research tot montagetafel – blijft grotendeels buiten beeld. Eén, alweer typerende uitzondering: je kunt zelf tv-reporter spelen en met het Witte Huis op de achtergrond een stand-up doen terwijl je probeert de autocue te lezen. Acht dollar extra kost dit (toegang tot het museum zelf is twintig dollar), maar in ruil krijg je een code waarmee je je filmpje kunt downloaden en op je eigen website plaatsen.

Gadgets dus. Propaganda ook. De twee opvallendste tentoonstellingsonderdelen gaan over de berichtgeving over de twee gebeurtenissen die de hedendaagse Amerikaanse psyche het meest bepaald lijken te hebben: het einde (lees: het winnen) van de Koude Oorlog en 9/11. En dus heeft het museum het grootste stuk Berlijnse Muur buiten Duitsland in huis, te midden een batterij aan archiefmateriaal. Hetzelfde voor de afdeling over de aanslagen van 11 september: een restant van de antenne van een de Twin Towers met daarond kranten uit de hele wereld (ook die van Trouw), foto’s, een documentaire over een fotograaf die het niet overleefde en een film over de reporters die erbij waren toen de torens instortten. Bij het buitengaan staan er doosjes kleenex klaar. Attent en niet overbodig.

Het is makkelijk cynisch te doen over het Amerika-centrisme van het Newseum. Over de troep die in de wel erg aanwezige museumshops wordt verkocht. Maar nog veel makkelijker voor mij is het om als een kind zo enthousiast te zijn over dit museum. Een museum over nieuws! Met dagelijks de frontpagina’s uit de hele wereld! (En allemaal in kleur en superprofessioneel opgemaakt, ook de 50 Amerikaanse, hoewel Persgroeptopman Christian van Thillo vorige week nog beweerde dat sommige van de grootste Amerikaanse kranten wel moeten verdwijnen omdat ze in schraal zwart-wit verschijnen.) Met geweldige filmpjes waarin het belang van de vrijheid van meningsuiting en recente conflicten rond het First Amendment worden toegelicht. Met een aparte afdeling over de persvrijheid in de wereld en een Journalists Memorial voor die vele reporters, cameralui en fotografen die hun leven gaven en geven om de wereld te informeren. Met een uitputtend overzicht van de manier waarop kranten & tijdschriften evolueerden en hoe ze berichtten over de grootste nieuwsfeiten uit de geschiedenis. Met de krant waarin J’accuse van Zola staat.
De voorpagina van de Red Wing Daily Republican bij de intrede van de VS in de Grote Oorlog – met een gedicht groot voorop. Een pagina 12 waarin The New York Times tijdens WOII pijnlijk zuinig bericht over de holocaust. Intrigerende weetjes over activistische journalistiek ook. Hoe de Deense migrant Jacob Riis in 1890 het land een geweten schopte met een schokkende reeks over schrijnende armoede in New York, How the Other Half Lives (een voorbeeld voor Arm Vlaanderen?). Maar ook hoe The New York World in 1921 de Klu Klux Klan trachtte te ontmaskeren, de artikelen door zeventien kranten werden overgenomen, de reeks een Pulitzerprijs won voor haar berichtgeving en het ledenaantal van de Klan door dit alles opvallend… toenam.

Ik heb, kortom, maar meteen een abonnement op dit museum genomen.