Italië ziet er echt jarig uit dit jaar. Websites openen met een groen-wit-rode startpagina, patissiers hebben in hun etalage groene, witte en rode schuimpjes naast elkaar geschikt, de plaatselijke cementfabriek heeft zijn enorme grijze muur met een groen-wit-rode streep beschilderd, … Iedereen geeft een groen-wit-rood accent waar hij maar kan. Tenminste, zo is het daar waar ik kom.

In de krant lees ik intussen verhalen over de toestromende vluchtelingen in Lampedusa. Lampedusa is voor ons nog verder weg dan Brussel en op het platteland van Lombardije merk je eigenlijk niets van de problemen in het zuiden. Toch voel ik me dichtbij. Als ik hoor dat de autobanden van een Fransman worden kapot gestoken, terwijl de daders en nog wat solidaire voorbijgangers roepen ‘Trap het af, buitenlander’, dan komt de internationale politiek zelfs onrustwekkend dichtbij. Italië en Frankrijk zijn het niet eens over de opvang van vluchtelingen uit Noord-Afrika, dus worden autobanden van een auto met een Franse registratie in stukken gesneden.

Ik weet dat het leven gemakkelijker is als je geen kranten leest en niet over politiek praat. De zon schijnt heerlijk en de camelia’s staan in bloei en bedwelmen je met hun geur. We trekken enkele dagen naar de Podelta en vergapen ons aan reigers, fazanten, hazen, valken, …, zoveel wilde dieren die we gewoon vanuit onze auto kunnen zien, onderweg naar even zo vele kleine stadjes vol oogverblindende kunstschatten. Ravenna is wel het mooist en raakt mij persoonlijk, omdat ik de mozaïeken herken uit mijn cursus Byzantijnse kunst. Ja, ooit behoorde dit deel van Italië tot het Oost-Romeinse Rijk. Weer eens een detail dat je noties van geografie door elkaar schudt.

En terwijl onze kinderen zandkastelen bouwen aan de Italiaanse kant van de Adriatische kust, staar ik in de verte, de veerboten die naar de overkant varen achterna. Daar ben ik de laatste tijd nog het meest met mijn hoofd, want voor Strip Turnhout werk ik aan een publicatie over strips uit de Balkan. Een groot deel van de strips die ik de laatste tijd lees, zijn aangrijpende getuigenissen van de absurde waanzin die de Joegoslavische oorlogen van het einde van de twintigste eeuw zijn geweest.

Het meest beangstigend is te lezen hoe mensen de ene dag welwillende buren zijn, en de volgende dag met zwaar geschut tegenover elkaar staan. Zo snel kan het dus inderdaad gaan. Dus maar duimen dat morgen niet onze autobanden aan de beurt zijn, om over onze kinderen maar te zwijgen. Met een beetje pech kunnen we dan als tweetalig gezin ook al niet vluchten naar België. Maar zoals ik zei, de zon schijnt, de bloemen bloeien, mijn zoon oefent een menuetje van Boccherini op zijn viool, … Als we willen, leven we allemaal in het paradijs. Als we maar willen met zijn allen, en niet alleen.

Aanleidingen genoeg om Bart Moeyaert te interviewen: zijn nieuwe boek “De Melkweg” verschijnt héél binnenkort (er is al een fragment te horen op zijn website, met muziek van Dominik Scherrer erbij), voor Italië ligt de vertaling van zijn boek “Broere” (Fratelli) ovenwarm in de rekken én hij was weer eens genomineerd voor de Astrid Lindgren Memorial Award, één van de grootste internationale literaire prijzen. Elk jaar wordt die uitgereikt op de Bologna Children’s Book Fair.

Op die kinderboekenbeurs staan nog meer Vlaamse auteurs in de schijnwerpers dit jaar. Het Vlaams Fonds voor de Letteren maakt altijd enkele Engelse fiches over schrijvers en auteurs die internationaal potentieel hebben. Dit jaar zijn dat Klaas Verplancke, het schrijversduo Pat van Beirs en Jean-Claude van Rijckeghem, en Ingrid Godon.

Ingrid Godon is voor onze familie ook een vaste waarde in de boekenkast, sinds ik “De bus naar Hawaii” op de kop tikte bij De Slegte. Als je eenmaal haar tekenstijl kent, zie je haar overal. Nellie en Cezar zijn natuurlijk het bekendst. Haar nieuwe boek – bijna, bijna klaar – is een samenwerking met Toon Tellegen en staat nu al op mijn verlanglijstje. Met wat meer bruine tinten voor bevreemdende kinderportretten in potlood en gouache krijgt haar werk hier plots iets van Constant Permeke. meer lezen …

We hebben er twee zware maanden op zitten:  skiseizoen! Anderhalf jaar geleden had ik nog nooit geskied, had ik me zelfs nog nooit voorgesteld dat ik ooit zou skiën. Maar we zijn nu eenmaal in het skiënde deel van Italië beland en als de dalen er ‘s winters koud, grijs en mistroostig bijliggen, lonken die witte bergen aan de horizon misschien nog verleidelijker dan onder een blauwe zomerhemel.

meer lezen …

De dag vóór Sint Valentijn zijn er overal in Italië manifestaties gepland. ‘Voor de waardigheid van iedereen, vrouw en man’ is de slogan.  Er zal betoogd worden tegen de banalisering van de vrouw als lustobject in de media. Eindelijk is het ook te veel voor de Italianen, zucht ik opgelucht.

meer lezen …

Dit jaar viert Italië zijn 150e verjaardag. Ja, het land is nog jonger dan België! Op 17 maart 2011 start het officiële feestprogramma in Torino, de eerste hoofdstad van het eengemaakte Italië. Nog een reden om dit voorjaar Torino te bezoeken …

Je hebt dus nog net de tijd om een boek als ‘Een geschiedenis van het moderne Italië’ van Jaap van Osta te lezen, zodat je je weg vindt in de voorgeschiedenis van Italië. Er zijn veel interessante geschiedenisboeken over Italië in al zijn aspecten, maar dit boek heeft als verdienste dat het een vlot leesbaar overzicht biedt. Na de verbrokkeling van het Romeinse Rijk en voor 1861 was er nooit een rijk dat het hele Italië verenigde zoals we dat nu kennen. Het gebied bleef al die tijd een mozaïek van onafhankelijke stadstaatjes, minikoninkrijkjes en bij andere grootmachten geannexeerde gebieden. Daardoor krijg je heel andere verhalen te horen als je in Torino, Venetië of Rome musea en monumenten bezoekt.
meer lezen …

Het jaar 2010 zal dus de Italiaanse geschiedenis ingaan als een jaar waarin de premier van het ene schandaaltje naar het andere heeft kunnen swingen en er toch fluitend vanaf is gekomen. Zowel de senaat en het parlement hebben vorige week hun vertrouwen in hem bevestigd, hoewel een belangrijk deel van zijn partij zich heeft afgescheurd. De vertrouwensstemming werd voorafgegaan door betogingen – voor en tegen Berlusconi – en gevolgd door rellen. ‘Laat het zo zijn’, hoor ik een politiek commentator vermoeid zeggen op de radio, ‘maar dan heeft hij nu tenminste geen excuus meer om zijn taak niet uit te voeren. Nu moet hij er weer werk van maken.’ Berlusconi is vaker op feestjes dan op politieke vergaderingen, hebben journalisten van L’Espresso minutieus berekend, en de foto’s van een half slapende premier tijdens zo’n zeldzame vergadering zijn ronduit beschamend. ‘Echte studenten betogen niet, die zitten thuis te studeren’, zegt zo iemand dan als reactie op de betogingen.

meer lezen …

Het nieuwste Belgisch- Europese exportproduct

Het Belgische EU-voorzitterschap loopt stilaan op zijn einde. Of jullie van die zes maanden in België iets hebben gemerkt, verneem ik graag bij gelegenheid. Hier in Varese zijn de mensen in ieder geval niet veilig geweest dankzij het plaatselijke Belgische feestcomité. Een concert van Tom Dice in juli, een museumworkshop rond René Magritte in oktober, een JCVD-film in november, friet, bier, witloof, chocolade à volonté … en dan vergeet ik nog de helft. De klap op de vuurpijl staat op het programma voor december: twaalf saxofonisten komen de pannen van het dak spelen in de operazaal van Varese. meer lezen …

Het Salone del Gusto zit er weer op, de voedingsbeurs die om de twee jaar culinaire specialisten en amateur-fijnproevers naar Torino brengen. Maar er zijn nog honderden andere redenen om in elk seizoen van het jaar Torino te bezoeken. Zelf zou ik kiezen voor de vroege herfst of late lente, bij het perfecte terrasjesweer. Want de stad van Fiat is verder ook bekend voor het aangenaam aperitieven op terrasjes. En er zijn de prachtigste musea ter wereld die je stof geven tot napraten tijdens dat aperitieven.

Farao’s in de Povlakte

Om te beginnen is er het Egyptemuseum. Na het museum van Caïro is dat het grootste museum van oude Egyptische kunst ter wereld. Dat komt omdat de Torinese Bernardino Drovetti deelnam aan de Egypte-expeditie van Napoleon en nadien nog in Egypte bleef wonen als diplomaat. De koning van Savoie, die Torino als zetel had, kocht de enorme privé-collectie van Drovetti en legde zo de basis van het Torinese Egypte-museum. Als je het museum binnenstapt, lijkt het alsof je naar een andere tijd en plaats wordt geflitst. Er wordt maar een fractie van de eigenlijke collectie tentoongesteld, maar elk stuk dat je te zien krijgt is dan ook prachtig, gewoonweg betoverend. Ik herinner mij hoe ik ooit een maand door Egypte trok en zodanig vocht tegen de hitte en de beestjes die heel mijn lichaam in opstand deden komen dat ik niet altijd meer kon genieten van de zoveelste unieke tempel.

In dit museum voel ik me plots opnieuw in Thebe terechtkomen, maar dan in veel aangenamere omstandigheden. Na zoveel moois zou je de rest van de dag eigenlijk niets anders meer moeten doen, maar in Torino kan je niet niets doen. We ontdekken een niet speciaal in onze gids aangestipte kerk die zo prachtig blijkt te zijn dat we hem van onder tot boven bestuderen en er de meest geestige ex-voto’s in ontdekken die we ooit al gezien hebben (een soort stripverhalen van de wederwaardigheden van de gelovigen die hier de goddelijke interventie zijn komen afsmeken), we komen terecht in een buurtfeest met fanfare en majoretten in vol ornaat, we komen toevallig langs het museum van Oosterse kunst dat we deze keer niet zouden bezoeken, maar dan toch maar bezoeken omdat het speciaal voor ons die dag gratis is, en alles alles alles is even mooi …

Stap eens in een Star Wars film

Voor ’s avonds hadden we eigenlijk een concert moeten reserveren, maar het is altijd balen in Italië dat concerten pas om negen uur ’s avonds beginnen en dus nog minder kindvriendelijk zijn dan in België – we zijn nu eenmaal met onze kinderen op stap. Maar daardoor hebben we de volgende dag geluk: aangezien we vroeg uit de veren zijn, staan we een kwartier te vroeg voor de deuren van het filmmuseum. Als we enkele uren later verrukt het museum verlaten is de rij voor de deur al meer dan honderd meter lang en kunnen we alleen maar medelijden voelen voor de bezoekers die nog een uur of meer zullen moeten wachten om binnen te kunnen. Mensen komen niet alleen naar het museum voor de levendige tentoonstelling over films, die je de kans geeft om vanuit de meest onverwachte soort stoelen en zitmeubels (geassorteerd bij het soort film) te genieten van fragmenten uit filmklassiekers. Het gebouw zelf waarin het museum is ondergebracht is op zich al meer dan spectaculair. Eigenlijk werd het gebouwd in opdracht van een Joodse gemeenschap die een nieuwe synagoge wilde. Maar de architect ging zijn boekje te buiten, het gebouw nam ronduit megalomane proporties aan, en het prijskaartje dat erbij hoorde was ook niet meer te betalen door de betrokken gelovigen. Zo kwam het gebouw uiteindelijk in handen van de stad Torino en werd er tenslotte het filmmuseum in ondergebracht, maar je kan het ook gewoon bezoeken om met een glazen lift Roald Dahl waardig naar het dak van het gebouw te zoeven en er te genieten van een prachtig uitzicht over Torino (en over de Povlakte en de daarachter gelegen bergen) en een duizelingwekkend overzicht over de rond een grote vide opgehangen wandelgangen van het filmmuseum.

Het Manchester van Italië

Hier moeten we vaker naartoe komen, besluiten we als we wegrijden uit Torino. Het is de eerste Italiaanse stad waar we zo’n mooie mix van oud en nieuw hebben ontdekt en waar we de vitaliteit voelen van jong en creatief leven. Torino heeft zich ook wel moeten heruitvinden, want de industrie die de stad ooit rijk maakte is nu in zware crisis. Misschien kan je Torino vergelijken met Manchester, dat van industrieel kerkhof veranderd is in één van de hipste steden van Groot-Brittanië.

Ja, het was vakantie. En helaas is die voorbij. Twee maanden lang is het hier zonnig geweest – één van die maanden waren we in België, terwijl de helft van onze Belgische vrienden in Toscane op vakantie was.

Maar ook hier in het noorden van Italië hebben we wat bezoek gehad. Het fijne daarvan is dat die bezoekers je mee door hun ogen laten kijken naar de plek waar je woont. Italië, het land van voetbal! Tja, dat we daar nog niks van gemerkt hadden … (Toen we nog in Brussel woonden, merkten we altijd wie er belangrijke matchen had gewonnen door de lawaaierige vreugdestoeten die door de straten trokken!)

Rémy die bij ons op bezoek is, is jarig en aangezien hij dol is op voetbal staat er dus een uitstap op het programma naar het voetbalstadion Giuseppe Meazza in San Siro. Zegt u dat iets? Mij eerst in ieder geval niet, maar nu weet ik er dankzij Rémy bijna alles van. Dat stadion is de tempel van Inter Milan. meer lezen …

Lombardije blijft voor mij een plek vol contrasten: industrie naast haast ongerepte landschappen, met sneeuw bedekte bergtoppen bij tropische temperaturen, uitgestrekte meren op een boogscheut van alpenweiden …

Op een veelbelovende en hete dag rijden we langs de oever van het Lago Maggiore (zo blauw dat het pijn doet aan je ogen). Voorbij Luino gaan we landinwaarts, langs alsmaar scherpere haarspeldbochten hoger en hoger de bergen in, tot we aankomen in Curiglia. Dat is een in een dal gelegen dorp, waar je snel doorheen bent, maar enkele kilometers verder stopt de weg abrupt en heb je twee mogelijkheden om verder te gaan: een bergpad op of een berglift nemen. Aangezien er enkele kleuters mee moeten, kiezen we voor de berglift, zodat we op tien minuten boven staan, in plaats van na een uur sjokken. meer lezen …