Oneindig veel woorden gooien we in het gat dat tussen ons en de wereld zit. Soms om het gat te dempen, soms omdat we willen dat de woordenberg het zicht op de wereld wegneemt. Het lukt ons nooit. Toch blijven we praten, denken en schrijven. Als we overmeesterd worden door de wereld of de woorden, neemt een ander het meteen over. Met al evenveel hoop. Of verblinding.

Deze week werden in Nederland veel woorden geproduceerd. Een commissie moest nagaan hoe in 2003 Nederland betrokken raakte bij de invasie van Irak. Balkenende wilde een commissie. Dat betekent dat er niets onder ede werd gezegd. De interviews werden opgenomen maar na verwerking gewist. Conclusie van het onderzoek: als je alles volgens de regels zou doen, was er (te) weinig aanleiding om Irak binnen te vallen. Naast pacifisme was dat precies het argument van de tegenstanders van de oorlog. Wat is er nu veranderd?

Het getuigt van eerlijkheid dat Balkenende het mogelijk heeft gemaakt dat zijn tegenstanders gelijk hebben gekregen. Maar nog voor hij ook maar het aantal pagina’s geteld kon hebben,wuifde hij de kritiek weg. Een kabinetscrisis dreigde heel even omdat coalitiepartner PvdA dat wegwuiven nogal ongepast vond.

Nu ja, dreigen… Met een trappelende Geert Wilders die steigert in de peilingen, wilde niemand een einde maken aan het verdoemde regeringshuwelijk. Als voorstander van de Verelendung had ik een vechtscheiding met een afschuwelijke rechts-populistische pathetic rebound fuck misschien wel verkozen boven dit onvruchtbare, haatdragende voortmodderen.

Wat heeft de woordenlawine die verleden week gaan schuiven is, teweeg gebracht?  Zullen er nu veel minder mensen op de partij van Balkenende gaan stemmen? Onwaarschijnlijk. Was er in 2003 (of ooit) een coalitie mogelijk geweest die de Amerikanen niet had gesteund? Alleen in theorie. Want het is natuurlijk voorstelbaar dat de meerderheid koos voor een partij die niet mee was gelopen met Bush’ militaire expansiepolitiek. Dat is alleen niet gebeurd. En sinds de Tweede Wereldoorlog was de Nederlandse overheid overwegend trans-Atlantisch te noemen wat buitenlandbeleid aangaat.

Een bijzonder stuk glanzend erts in de woordenlawine was een sonnet van gestolde toorn van de Dichter des Vaderlands. Hij las het voor in een tv-programma waarop de interviewer even wees op de Palestijnse achtergrond van de schrijver. Ter verduidelijking? Ter nuancering? Ter ontwapening? Datzelfde gedicht staat nu reacties te vergaren op een poëzieweblog waar gelinkt werd naar een artikel dat vragen stelt bij de technische kant van het sonnet. Ter …?

Alleen fundamentalisten willen grote sprongen voorwaarts en drastische omwentelingen. Democratie bestaat uit kleine stapjes. Maar ook met kleine stapjes bereik je uiteindelijk een afgrond.